FİDİC SÖZLEŞMELERİ VE KAPSAMI

Fidic sözleşmeleri ve kapsamı

FIDIC ve KAPSAMI

Uluslararası ticari uygulamada, özellikle inşaat sözleşmelerinde, çeşitli standartlar kullanılmaktadır. Bunlardan biri de FIDIC'tir.

Açılımı "Fédération Internationale des Ingénieurs Conseils" olan FIDIC, 1913 yılında İsviçre'nin Lozan kentinde Avrupa'da bulunan üç ulusal bağımsız müşavir mühendislik birliği tarafından kurulmuş olup, Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu olarak tercüme edilebilir.

FIDIC'ın kendine özgü 5 sözleşme tipi vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir:

Kırmızı Kitap (Red Book)

Bu standart sözleşme, projenin veya tasarımın iş sahibi tarafından hazırlandıktan veya hazırlatıldıktan sonra ihaleye çıkarılan projelerde kullanılmakta olup; temel konu, işlerin müteahhit tarafından nasıl yapılacağı sorunudur.

Sarı Kitap (FIDIC Rainbow-Yellow Book)

Bu sözleşme tipi ise, projelerin ve tasarımın yüklenici tarafından üstlenildiği işlerde önerilmekte olup, kırmızı kitabın aksine tasarımı gerçekleştiren yüklenici, yaptığı işe geçmiş tecrübe ve birikimlerini de katarak know-how avantajını kullanma imkanı bulmaktadır. Tasarım yüklenici tarafından yapıldığı için sorumluluk da yükleniciye aittir.

Yeşil Kitap (Short Form of Contract-Green Book)

Kısaca kapsamı kırmızı kitap olan ancak daha düşük maliyetli işlerde (sözleşme bedeli 500.000 USD'den az ve/veya süresi 6 ayı geçmeyen küçük projelerde) tercih edilir.

Gümüş Kitap (Silver Book)

Bu sözleşme tipi ise, yüklenicinin mühendislik, tedarik, yapım işlerinin tümünü üstlendiği anahtar teslimi projelerde (Turnkey Projects) önerilmekte olup, genellikle müşavir kullanılmadığı için kontrolü işveren kendisi yapar. Müşavir kullanılmadığı için, uyuşmazlıkların çözümünde uzun süre kaybedilebilir.

Günümüzde birçok uluslararası alt yapı sözleşmeleri (bunlara Marmaray dahil) bu sözleşme bazında yapılmıştır. Sözleşmenin büyük ölçüde işveren tarafı koruduğu şüphesizdir. Bu nedenle, inşaat firmaları, mühendislik büroları, taşeronlar, vs... bu sözleşmenin yanında "ÖZEL ŞARTLAR" içere ve lehlerine hükümlerin ekleneceği sözleşmeler yapmalıdırlar.

Turuncu Kitap (Orange Book)

İnşaat çizim ve tasarımlarının yüklenici tarafından hazırlanacağı anahtar teslimi inşaatlarda işveren ile yüklenici arasındaki ilişki düzenlenir ve genellikle finansman yüklenici tarafından sağlanan projelerde uygulanır. Tasarım sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu her projede kullanılabilir.

 

Türk uygulamasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda işveren ve yüklenici olarak ifade edilen sözleşme taraflarına FIDIC Sözleşmeleri, teknik müşavir olarak nitelendirebileceğimiz "mühendis" tarafını da eklemiş bulunmaktadır. Mühendis iş sahibi tarafından atanır ve sözleşme süresince teknik, idari, mali konularda kendi nam ve hesabına gözetim, denetim ve karar verme yetkisine sahiptir; fakat iş sahibi ile müteahhit arasındaki sözleşmeye taraf değildir. Öte yandan iş sahibi ile müteahhit arasında ortaya çıkabilecek maddi sorunlardan kaynaklanan uyuşmazlıkların yargı yoluna gidilmeden çözümlenmesinde mühendisin önemli bir rolü vardır.

HABERLER